Mayoz Bölünme

admin
Temmuz 7, 2017

Üreme ana hücrelerinde(2n) meydana gelen,sperm ve yumurta hücresinin (n) oluştuğu ve canlı çeşitliliğinin oluşmasını sağlayan bölünmeye mayoz bölünme denir.

MAYOZ BÖLÜNMENİN ÖZELLİKLERİ

  • Üreme ana hücrelerinde görülür.
  • 2n kromozomlu eşey ana hücrelerinde görülür.
  • Çok hücreleri canlılarda üreme hücreleri olan sperm ve yumurtanın oluşmasını sağlar.
  • Mayoz bölünme sonucunda üreme ana hücrelerinden farklı 4 yeni hücre oluşur.
  • 2n kromozomlu hücrelerden,n kromozomlu 4 hücre oluşur.
  • Mayoz bölünme sonucunda oluşan hücreler,ana hücreden farklı kalıtsal özelliklere sahiptir.
  • Kromozomlarda parça değişimi (crossing over) görülür.Parça değişimi sayesinde tür içi çeşitlilik görülür.
  • Mayoz bölünme,hayvanlarda sperm ve yumurtanın;bitkilerde ise yumurta ve polenin oluşmasını sağlar.

    MAYOZ BÖLÜNME EVRELERİ

MAYOZ BÖLÜNMENİN EVRELERİ

MAYOZ 1

İNTERFAZ EVRESİ

  • Hücrenin bölünmesi için hazırlık evresi olup,bu evrede hücre büyür.
  • DNA kendini eşler(replikasyon),sitoplazma ve organel miktarı iki katına çıkar.

PROFAZ 1

  • Çekirdek zarı ve çekirdekçik kaybolur.
  • Kromotin iplik kısalıp kalınlaşarak kromozomu oluşturur.
  • Sentrozomlar iğ ipliklerini oluşturarak zıt kutuplara doğru çekilir.
  • Homolog kromozomlar yan yana dizilirler.
  • Biri anneden biri babadan ve aynı karakterlerle(özellik) ilgili genlere taşıyan kromozomlara homolog kromozom denir.
  • Homolog kromozomlarda kardeş olmayan(aynı özelliği taşımayan,aynı karakterde olmayan) kromotidler arasında gen alışverişi gerçekleşir.
  • Gen alışverişi gerçekleşmesi sonucu,aynı tür içinde çeşitliliği arttırılmasını sağlar.
  • Gen alışverişine ya da parça değişimine krossing over denir.

METAFAZ 1

  • Parça değişimi(gen değişimi) olan homolog kromozomlar,hücrenin ekvatoral (ortasında) bölgesinde karşı karşıya dizilirler.

ANAFAZ 1

  • Sentrozomlar,iğ iplikleri ile parça değişimi olan homolog kromozomları çekerek birbirinden ayırır.
  • Homolog kromozomlar birbirinden ayrılarak kutuplara çekilir.

♥♥♥ Anafaz 1 evresinde,homolog kromozomlar birbirinden ayrılıp kutupları çekilmesi sonucunda tür içi çeşitliliğin(varyasyon) oluşmasını sağlar.

♥♥♥ Anafaz 1 evresinde,homolog kromozomlar(biri anneden biri babadan gelen aynı karakteri taşıyan) ayrıldığı için kromozom sayısı yarıya iner.

TELOFAZ 1 EVRESİ

  • Çekirdek zarı ve çekirdekçik tekrar oluşur.
  • Kromozomlar tekrar kromotin iplik haline dönüşürler.
  • Hücrenin yapısına göre sitoplazma bölünmesi gerçekleşir.
  • Mayoz 1’de sitoplazma bölünmesi sonucu 2 hücre oluşur.
  • Diploid hücreden(2n),haploid(n) 2 hücre oluşur.Yani kromozom sayısı yarıya iner.

MAYOZ 2

  • Mayoz 1 sonucunda oluşan n kromozomlu(haploid) 2 hücre,mayoz 2 bölünmesini geçirir.
  • Mayoz 2 bölünmesinin evreleri mitoz bölünme şeklinde gerçekleşir.
  • Mitoz bölünme şeklinde gerçekleşeceği için kromozom sayısı değişmez,n kromozomlu olur.
  • Mayoz 2 bölünme sonucunda,n kromozomlu(haploid) 4 hücre oluşur.
  • Mayoz 2’de DNA eşleşmesi görülmez.

♥♥♥ Mayoz bölünmede parça değişimi-gen değişimi(krossing-over) gerçekleşmediğinde,çeşitlilik görülür. Anafaz 1 evresinde homolog kromozomlar ayrılarak kutuplara çekildiğinden çeşitlilik oluşur.♥♥♥

♥♥♥ Mayoz bölünmede parça değişimi-gen değişimi(krossing-over) gerçekleştiğinde ise çeşitlilik daha fazla meydana gelir.♥♥♥

  • Anne ve baba eşey ana hücreleridir ve 2n(diploid) kromozomludur.
  • Eşey ana hücreleri,mayoz bölünme geçirerek erkek de n kromozomlu(haploid) eşey hücresi olan sperm;kadın da ise n kromozomlu(haploid) eşey hücresi yumurta oluşur.
  • Sperm ve yumurta birleşmesine döllenme denir.
  • Döllenme sonucunda oluşan hücreye zigot denir.
  • Zigot hücresi mitoz bölünmeler geçirerek embriyoyu oluşturur.

 

 

 



LİSEYE GEÇİŞ SINAVI
2 Haziran 2018